Vaka Analizi • Financial Due Diligence • Eskişehir
Eskişehir’de Finansal Due Diligence Vaka Analizi
Şirket satın alma öncesinde finansal durum, borçluluk, işletme sermayesi, sürdürülebilir kârlılık ve satın alma fiyatını etkileyebilecek finansal risklerin değerlendirildiği anonimleştirilmiş örnek çalışma.
Vakanın Arka Planı
LokasyonEskişehir
Başlangıç6 Nisan 2026
Bitiş29 Mayıs 2026
ModelFinancial Due Diligence
Satın alma kararından önce finansal gerçeği görmek
Şirket satın alma, ortaklık, yatırım veya hisse devri öncesinde yalnızca bilanço ve gelir tablosuna bakmak yeterli değildir. Finansal tablolar geçmiş performansı gösterir; ancak yatırımcının asıl ihtiyacı şirketin gerçek borçluluk düzeyini, sürdürülebilir kârlılığını, işletme sermayesi ihtiyacını ve satın alma fiyatını etkileyebilecek finansal riskleri anlayabilmektir.
BFS İç Denetim Eğitim Finansal ve Kurumsal Yönetim Danışmanlığı A.Ş. (BFS Kurumsal) tarafından hazırlanan bu anonimleştirilmiş örnek vaka analizi; Eskişehir’de faaliyet gösteren bir şirketin satın alma öncesinde finansal durum tespiti kapsamında nasıl incelenebileceğini göstermektedir.
Çalışmanın Amacı
Finansal tablolar yatırımcıya gerçekten ne anlatıyor?
Çalışmanın amacı yalnızca muhasebe kayıtlarının doğruluğunu kontrol etmek değil; sürdürülebilir kârlılığı, net borç düzeyini, işletme sermayesi ihtiyacını, tahsilat kalitesini, stokların gerçek durumunu, vergi ve SGK yükümlülüklerini, ilişkili taraf işlemlerini ve bilanço dışı yükümlülükleri ortaya koymaktır.
Temel soru: Şirketin finansal tabloları yatırımcıya gerçekten ne anlatıyor ve satın alma bedelini etkileyebilecek hangi finansal düzeltmeler bulunuyor?
Analitik Çerçeve
Finansal sonuçları yatırım kararına bağlayan yaklaşım
Finansal Tablolar→Düzeltilmiş EBITDA→Net Borç→İşletme Sermayesi→Finansal Riskler→Fiyat Düzeltmeleri→Yönetim Kararı
Finansal Tablolar
Geçmiş performansın ve finansal yapının analizi
İlk aşamada bilanço, gelir tablosu, mizan ve yardımcı muhasebe kayıtları üzerinden dönemler arası eğilimler incelenmiştir.
Gelir ve Kârlılık
Satış gelirleri, brüt kâr, faaliyet giderleri, finansman giderleri ve dönem kârlılığı.
Varlık Kalitesi
Alacaklar, stoklar, nakit ve diğer önemli bilanço kalemlerinin ekonomik niteliği.
Borçluluk
Ticari borçlar, banka kredileri, finansal yükümlülükler ve borç benzeri kalemler.
Gelir Kalitesi
Sürdürülebilir gelir ile tek seferlik gelirleri ayırmak
- Ana faaliyet gelirleri
- Tek seferlik satışlar
- İlişkili taraf satışları
- Olağan dışı gelirler
- Dönem sonu yoğunlaşan satışlar
- Yüksek iskontolu satışlar
- İade ve iptaller
Özellikle işlem öncesindeki kısa dönemde olağan dışı gelir artışlarının sürdürülebilir olup olmadığı ayrıca değerlendirilir.
EBITDA Normalizasyonu
Raporlanan kâr ile sürdürülebilir operasyonel performansı ayırmak
Muhasebe kayıtlarından hesaplanan EBITDA her zaman işletmenin sürdürülebilir performansını göstermeyebilir. Bu nedenle tek seferlik veya olağan dışı gelir ve giderlerin etkisi ayrıca değerlendirilir.
| Adım | Açıklama |
|---|---|
| Raporlanan EBITDA | Finansal kayıtlardaki mevcut operasyonel sonuç. |
| + Normalizasyon Düzeltmeleri | Tek seferlik ve sürdürülebilir olmayan giderlerin etkisi. |
| – Sürdürülebilir Olmayan Gelirler | Olağan dışı veya tekrar etmesi beklenmeyen gelirlerin ayrıştırılması. |
| = Düzeltilmiş EBITDA | İşletmenin normalize edilmiş operasyonel kârlılık göstergesi. |
Net Borç
Satın alma fiyatını doğrudan etkileyebilecek borç pozisyonu
Net borç değerlendirmesinde yalnızca banka kredileri değil, ekonomik olarak borç niteliği taşıyan diğer yükümlülükler de dikkate alınabilir.
Banka Kredileri
Anapara, faiz, vade ve geri ödeme planları.
Finansal Kiralama
Devam eden leasing ve benzeri finansal yükümlülükler.
Diğer Finansal Borçlar
Kredi kartları, ortaklara borçlar, çek ve senet yükümlülükleri.
Nakit
Net borç hesabında dikkate alınabilecek nakit ve nakit benzeri varlıklar.
Borç Benzeri Kalemler
Bilanço üzerinde kredi olarak görünmeyen yükümlülükler
- Gecikmiş vergi ve SGK borçları
- Personele ödenecek tahakkuklar
- Gecikmiş tedarikçi borçları
- Kullanılmamış izin karşılıkları
- Dava ve tazminat riskleri
- Geçmiş döneme ilişkin ödenmemiş yükümlülükler
Bu unsurlar işlem yapısına göre debt-like items olarak satın alma fiyatı değerlendirmesine dahil edilebilir.
İşletme Sermayesi
Şirketin faaliyetlerini sürdürebilmesi için gereken finansman
Ticari Alacaklar+Stoklar–Ticari Borçlar=Net İşletme Sermayesi
İşlem yapısına göre hangi hesapların işletme sermayesi kapsamına dahil edileceği ayrıca belirlenir. Normal işletme sermayesi ile kapanış tarihindeki işletme sermayesi arasındaki fark satın alma fiyatı ayarlamasına konu olabilir.
Alacak Yaşlandırması
Bilançodaki alacağın tamamı tahsil edilebilir mi?
| Yaşlandırma | Değerlendirme Alanı |
|---|---|
| Vadesi Gelmemiş | Normal ticari akış içinde bulunan alacaklar. |
| 0–30 Gün | Kısa süreli gecikmeler. |
| 31–60 Gün | Artan tahsilat riski. |
| 61–90 Gün | Yakın takip gerektiren alacaklar. |
| 90 Gün Üzeri | Tahsil edilebilirlik ve karşılık ihtiyacı açısından ayrıca incelenecek alacaklar. |
Stok ve Borç Analizi
Bilanço değerinin ekonomik değeri yansıtıp yansıtmadığı
Stok Yaşlandırması
Yavaş hareket eden, uzun süredir hareket görmeyen, hasarlı veya ekonomik değeri düşmüş stoklar incelenir.
Ticari Borçlar
Vadesi geçmiş borçlar, kritik tedarikçiler ve olağan dışı dönem sonu artışları analiz edilir.
Ödeme Davranışı
Borçların yalnızca toplamı değil, vadeye ve nakit akışına etkisi de değerlendirilir.
Finansman Yapısı
Banka kredileri, teminatlar ve finansal yükümlülükler
Kredi anaparaları, faiz oranları, vadeler, geri ödeme planları, teminatlar, kefaletler, rehinler, ipotekler ve diğer finansal sözleşme yükümlülükleri değerlendirilir.
Amaç yalnızca mevcut kredi borcunu görmek değil, satın alma sonrasında yatırımcının devralabileceği finansal yükümlülükleri anlayabilmektir.
Vergi, SGK ve İlişkili Taraflar
İşlem sonrasında ekonomik etki yaratabilecek alanlar
Vergi ve SGK
Vergi borçları, SGK borçları, yapılandırmalar, gecikme maliyetleri ve geçmiş dönem riskleri.
İlişkili Taraf İşlemleri
Ortaklardan alacaklar, ortaklara borçlar, grup içi satış, satın alma, finansman ve yönetim ücretleri.
Normalizasyon
İlişkili taraf koşullarının piyasa koşullarından farklı olması halinde sürdürülebilir performansa etkisi değerlendirilir.
Bilanço Dışı Yükümlülükler
Finansal tablolarda doğrudan görünmeyebilecek riskler
- Verilen teminatlar ve kefaletler
- Devam eden davalar
- Uzun vadeli sözleşme taahhütleri
- Kira yükümlülükleri
- Garanti yükümlülükleri
- Cezai şartlar
Nakit Akışı ve CAPEX
Kârlılık ile gerçek nakit üretimini birlikte değerlendirmek
Operasyonel Nakit
Faaliyetlerden yaratılan nakit ile EBITDA arasındaki ilişki değerlendirilir.
Finansman İhtiyacı
Tahsilat, ödeme döngüsü ve kredi geri ödemelerinin nakit akışına etkisi incelenir.
CAPEX
Bakım, yenileme, büyüme yatırımları ve ertelenmiş yatırım ihtiyacı değerlendirilir.
Örnek Due Diligence Bulguları
Satın alma fiyatını etkileyebilecek finansal risk alanları
Tek Seferlik Gelirler
Raporlanan kârlılığın sürdürülebilir performanstan yüksek görünmesine neden olabilir.
Gecikmiş Alacaklar
Bilançodaki alacakların tamamının tahsil edilememe riskini artırabilir.
Yavaş Stoklar
Stok değerinin ekonomik değerinden yüksek görünmesine yol açabilir.
Vergi / SGK ve İlişkili Taraflar
Beklenmeyen nakit çıkışı veya işlem fiyatında düzeltme ihtiyacı doğurabilir.
Fiyat Düzeltmeleri
Finansal bulguları özsermaye değerine bağlamak
İşletme Değeri–Net Borç±İşletme Sermayesi Düzeltmesi–Borç Benzeri Kalemler±Diğer Düzeltmeler=Özsermaye Değeri
Küçük görünen bazı muhasebe kalemleri, satın alma fiyatı üzerinde önemli etki yaratabilir. Bu nedenle due diligence bulgularının işlem mekanizmasıyla ilişkilendirilmesi önemlidir.
Yatırımcı Çıktısı
Uzun bulgu listesinden karar destek raporuna
- Sürdürülebilir EBITDA
- Net borç
- Normal işletme sermayesi
- Borç benzeri kalemler
- Finansal riskler
- Satın alma fiyatına etki edebilecek düzeltmeler
- İşlem sözleşmesinde dikkate alınması gereken finansal konular
Due Diligence ve Değerleme
Değerleme ile aynı çalışma değildir; ancak doğrudan etkiler
Finansal due diligence ile şirket değerleme aynı çalışma değildir. Değerleme şirketin değerini tahmin etmeye odaklanırken, due diligence değerlemede kullanılan finansal verilerin kalitesini ve sürdürülebilirliğini sorgular.
Normalize EBITDA×Değerleme Çarpanı→İşletme Değeri
EBITDA üzerinde yapılacak bir düzeltme dahi şirket değerinde önemli değişiklik yaratabileceğinden, due diligence değerleme sürecinin kritik girdilerinden biri olabilir.
Katma Değer
Finansal due diligence yatırımcıya ne sağlar?
Profesyonel bir finansal due diligence çalışması yatırımcıya şirketin gerçek finansal durumunu görme, sürdürülebilir kârlılığı değerlendirme, gizli finansal yükümlülükleri belirleme, işletme sermayesi ihtiyacını anlama ve satın alma fiyatını daha sağlıklı müzakere etme konusunda önemli bilgi sağlar.
Due diligence’ın amacı şirketin satın alınmasını engellemek değil; yatırım kararının daha fazla ve daha nitelikli finansal bilgiyle verilmesini sağlamaktır.
Eskişehir Finansal Due Diligence
BFS Kurumsal finansal durum tespiti ve özel amaçlı mali inceleme hizmetleri
BFS İç Denetim Eğitim Finansal ve Kurumsal Yönetim Danışmanlığı A.Ş., yatırımcılar, şirket ortakları ve kurumlar için özel amaçlı finansal inceleme ve financial due diligence hizmetleri sunmaktadır.
Çalışmalar; finansal tablo analizi, EBITDA normalizasyonu, net borç, işletme sermayesi, alacak yaşlandırması, stok analizi, vergi ve SGK yükümlülükleri, ilişkili taraflar, banka ve finansman yapısı, bilanço dışı yükümlülükler, nakit akışı, CAPEX ve satın alma fiyatı finansal düzeltmeleri kapsamında yapılandırılabilir.
Sonuç
6 Nisan 2026 – 29 Mayıs 2026 tarihlerini kapsayan örnek vaka
6 Nisan 2026 – 29 Mayıs 2026 tarihlerini kapsayan Eskişehir merkezli bu anonimleştirilmiş örnek vaka analizi, şirket satın alma öncesi finansal incelemenin yalnızca bilanço ve gelir tablosunun kontrol edilmesinden oluşmadığını göstermektedir.
Etkin financial due diligence; finansal tabloları analiz etmek → sürdürülebilir EBITDA’yı belirlemek → net borcu değerlendirmek → işletme sermayesini incelemek → finansal ve bilanço dışı riskleri tespit etmek → fiyat düzeltmelerini belirlemek → yatırım kararını desteklemek şeklinde bütünleşik bir finansal değerlendirme sürecidir.
BFS Kurumsal’ın yaklaşımı, yatırımcıların şirket satın alma ve ortaklık kararlarını daha şeffaf, ölçülebilir ve finansal riskleri görünür hale getirilmiş bilgiler üzerinden verebilmesini desteklemeyi amaçlamaktadır.
BFS Kurumsal Finansal Due Diligence
Yatırım veya şirket satın alma kararından önce finansal riskleri görünür hale getirelim.
Şirket satın alma, ortaklık, yatırım veya hisse devri öncesi finansal durum tespiti ve özel amaçlı mali inceleme hizmetleri için BFS Kurumsal ile iletişime geçebilirsiniz.