AI Envanteri
Şirkette hangi yapay zekâ araçlarının, hangi amaçlarla ve hangi departmanlar tarafından kullanıldığı belirlenir.
AI Governance • ISO/IEC 42001 • Risk • İç Kontrol
Yapay Zekâ Yönetişimi ve ISO 42001 Danışmanlığı
Şirketinizde kullanılan yapay zekâ sistemlerini envanter, politika, risk, sorumluluk, veri güvenliği, insan gözetimi ve kontrol yapısıyla yönetilebilir hale getirin; ISO/IEC 42001 hazırlık çalışmalarınızı sistematik biçimde yürütün.
Yapay zekâ yönetişimi neden gerekli?
Çalışanların üretken yapay zekâ araçlarını kullanması, şirketlerin kendi AI çözümlerini geliştirmesi veya üçüncü taraf yapay zekâ sistemlerinden yararlanması yeni verimlilik fırsatları yaratırken; veri gizliliği, yanlış çıktı, yetkisiz kullanım, güvenlik ve sorumluluk risklerini de beraberinde getirir.
Risk Analizi
Veri, güvenlik, operasyon, insan gözetimi, üçüncü taraf ve iş sürekliliği riskleri değerlendirilir.
Politika Yapısı
Çalışanların yapay zekâyı hangi koşullarda ve hangi verilerle kullanabileceğini belirleyen kurumsal çerçeve oluşturulur.
Yetki ve Sorumluluk
AI sistemlerinin sahibi, onaylayan, kullanan ve kontrol eden roller netleştirilir.
Kontrol Mekanizmaları
İnsan kontrolü, çıktı doğrulama, erişim, kayıt ve değişiklik yönetimi gibi kontroller tasarlanır.
İzleme ve İyileştirme
Riskler, olaylar, performans ve aksiyonların dönemsel olarak takip edileceği yapı oluşturulur.
Kurumsal AI kullanımında hangi riskler değerlendirilir?
- Gizli veya kişisel verilerin yetkisiz paylaşılması
- Yanlış veya doğrulanmamış AI çıktılarının iş süreçlerinde kullanılması
- Çalışanların onaysız yapay zekâ araçları kullanması
- Model veya hizmet sağlayıcıya aşırı bağımlılık
- Yetki ve sorumlulukların belirsiz olması
- AI çıktılarının insan kontrolü olmadan kritik kararlarda kullanılması
- Üçüncü taraf hizmetlerde veri ve sözleşme riskleri
- Yapay zekâ kullanımının kayıt altına alınmaması
Kurumsal AI politikası neleri kapsayabilir?
- Onaylı ve yasaklı kullanım alanları
- Hangi veri türlerinin AI araçlarına girilebileceği
- Kullanıcı ve yönetici sorumlulukları
- Çıktı doğrulama yükümlülükleri
- İnsan gözetimi gerektiren süreçler
- Yeni AI araçlarının onay süreci
- Olay ve hata bildirim mekanizması
- Tedarikçi değerlendirme kriterleri
ISO/IEC 42001 hazırlık çalışması nasıl ilerler?
ISO/IEC 42001, yapay zekâ yönetim sistemi için kurumsal bir çerçeve sunar. Hazırlık çalışması mevcut yapının değerlendirilmesi ve eksik alanların sistematik biçimde ele alınmasına odaklanır.
| Aşama | Çalışma |
|---|---|
| 1. Mevcut Durum | AI kullanımı, politika, süreç, görev ve mevcut kontroller değerlendirilir. |
| 2. Envanter | Kullanılan veya geliştirilen AI sistemleri ve kullanım amaçları kayıt altına alınır. |
| 3. Risk ve Etki | Yapay zekâ sistemlerinin kurum, kullanıcı ve ilgili taraflar açısından riskleri değerlendirilir. |
| 4. Politika ve Süreçler | Yönetim sistemi için gerekli politika, sorumluluk, kontrol ve iş akışları yapılandırılır. |
| 5. Kontrol Tasarımı | Veri, erişim, insan gözetimi, tedarikçi ve değişiklik süreçlerinde kontroller geliştirilir. |
| 6. İzleme | Performans göstergeleri, olaylar, uygunsuzluklar ve iyileştirme aksiyonları için takip sistemi oluşturulur. |
| 7. Hazırlık Değerlendirmesi | Belgelendirme öncesi eksik alanlar ve iyileştirme ihtiyaçları gözden geçirilir. |
Kimler için uygundur?
AI Kullanan Şirketler
ChatGPT benzeri üretken yapay zekâ araçlarını çalışanlarının iş süreçlerinde kullandığı kurumlar.
Yazılım Şirketleri
Yapay zekâ özellikli ürün veya hizmet geliştiren teknoloji şirketleri.
Kurumsal Şirketler
AI kullanımını politika, yetki ve risk yönetimi çerçevesine almak isteyen organizasyonlar.
Finans ve Profesyonel Hizmetler
Müşteri, finansal veya kurumsal verilerle çalışan ve AI kullanımını kontrollü hale getirmek isteyen işletmeler.
İnsan Kaynakları Yoğun Kurumlar
Çalışanların farklı AI araçlarını yaygın kullandığı ve ortak kullanım kuralları oluşturmak isteyen şirketler.
ISO 42001'e Hazırlananlar
Yapay zekâ yönetim sistemini ISO/IEC 42001 yaklaşımına göre yapılandırmak isteyen kuruluşlar.
BFS yaklaşımı
Yapay zekâ yönetişimini yalnızca teknoloji konusu olarak değil; risk yönetimi, iç kontrol, süreç, veri güvenliği ve kurumsal yönetişim konusu olarak ele alıyoruz.
- Teknoloji ve dijital dönüşüm perspektifi
- İç kontrol ve risk yönetimi yaklaşımı
- Politika ve prosedür tasarımı
- İç denetim bakış açısı
- Kurumsal eğitim ve kullanıcı farkındalığı
AI yönetişimi ile siber güvenlik aynı şey değildir
Siber güvenlik önemli bir bileşendir; ancak yapay zekâ yönetişimi bunun ötesinde kullanım amacı, insan gözetimi, çıktı güvenilirliği, sorumluluk, risk, politika ve yönetim sistemini de kapsar.
Not: BFS'nin bu hizmeti ISO/IEC 42001 yönetim sistemi hazırlığı ve danışmanlığına yöneliktir. Sertifika veya akreditasyon hizmeti değildir; belgelendirme bağımsız yetkili belgelendirme kuruluşlarınca yürütülür.
Şirketinizde yapay zekâ kullanılıyor ama kuralları henüz belirlenmedi mi?
Mevcut AI kullanımınızı analiz ederek risk envanteri, politika, kontrol ve sorumluluk yapısını birlikte oluşturabiliriz.
İlgili hizmetler
Teknoloji ve Dijital Dönüşüm
Yapay zekâ ve dijital araçların kurumsal süreçlere entegrasyonu.
İç Kontrol ve Risk Yönetimi
Teknoloji ve AI risklerinin kurumsal kontrol sistemine dahil edilmesi.
Kurumsal Eğitimler
Çalışanlar için yapay zekâ kullanımı ve dijital yetkinlik eğitimleri.